SỎI BÀNG QUANG
Tổng quan:
-
Là sỏi đường tiết niệu dưới thường gặp nhất
-
Chiếm tỉ lệ 5% sỏi tiết niệu và 1,5% bệnh tiết niệu phải nhập viện
Phân loại:
+ Sỏi nguyên phát: từ thận di chuyển xuống bàng quang qua niệu đạo
+ Sỏi thứ phát: sinh trưởng tại bàng quang
+ Sỏi nguyên phát: trẻ em, không bất thường hệ niệu, ảnh hưởng bởi yếu tố kinh tế, xã hội.
+ Sỏi thứ phát: đàn ông lớn tuổi, thường có những rối loạn đi kèm: ứ đọng nước tiểu, dị vật
Yếu tố nguy cơ
-
Tắc nghẽn đường thoát bàng quang làm tống xuất nước tiểu và mảnh sỏi nhỏ không hoàn toàn là điều kiện thuận lợi để hình thành sỏi ( 45% - 79%) [1].
-
Nguyên nhân thường gặp:
+ Nam: tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt
+ Nữ: niệu đạo gập xoắn do thoát vị bàng quang, sa sàn chậu
+ Khác: hẹp niệu đạo, co thắt cổ bàng quang, túi thừa bàng quang không hoàn toàn
-
Các bệnh lý mắc phải khác tạo điều kiện gây sỏi: dị vật bàng quang, bàng quang hỗn loạn thần kinh…
Tiến triển và biến chứng:
-
Tự thoát ra ngoài
-
Rơi xuống niệu đạo
-
Tăng kích thước, ít di động, dễ chịu hơn
-
Viêm bàng quang, viêm quanh bàng quang
-
Thủng bàng quang tự nhiên
-
Ảnh hưởng đường tiết niệu trên: suy thận
-
Ung thư bàng quang: do kích thích, viêm nhiễm niêm mạc bàng quang mạn tính → thay đổi ác tính → K tế bào vảy
Lâm sàng
-
Đau vùng hạ vị: tăng lên khi cuối dòng hay chuyển động mạnh, lan vùng đáy chậu, dương vật. Khi tiểu xong đau tăng nhiều hơn
-
Tiểu gắt
-
Tiểu máu: cuối dòng xảy ra khi rặn tiểu hay khi sỏi di chuyển
-
Tiểu nhiều lần, tiểu ngắt quãng, tia nước tiểu yếu
-
Nếu có nhiễm khuẩn: triệu chứng viêm bàng quang, tiểu mủ…
-
Sỏi càng lớn thì càng ít gây triệu chứng
-
DRE, DVE: có thể sờ thấy sỏi ở nữ, bướu tuyến tiền liệt ở nam
-
Thăm dò bằng dụng cụ: thấy dấu hiệu chạm sỏi
Thường ghi nhận có tiền căn bệnh lý đường tiểu dưới
Cận lâm sàng
-
Xét nghiệm nước tiểu: pH, hồng cầu, bạch cầu, vi khuẩn, cặn lắng.
-
Siêu âm: số lượng, kích thước sỏi, kích thước tiền liệt tuyến, ứ nước đường tiết niệu trên
-
KUB: số lượng, kích thước sỏi, sỏi thận, sỏi niệu quản kèm theo
-
UIV: mức độ ảnh hưởng của sỏi lên thận, bệnh lý khác hệ niệu( lao, bướu)
-
MSCT-scan: tiêu chuẩn vàng chẩn đoán sỏi niệu, đánh giá bất thường hệ niệu
-
Nội soi bàng quang: số lượng, vị trí hình dáng sỏi, túi thừa bàng quang, bướu bàng quang, bất thường niệu đạo, bướu tiền liệt tuyến
Chia sẻ bài viết này