GAI XƯƠNG GÓT (VIÊM CÂN GAN CHÂN)
I. ĐỊNH NGHĨA VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH
-
Định nghĩa: Gai xương gót, còn gọi là Viêm cân gan chân, là tình trạng viêm và đau ở gót chân, phổ biến ở tuổi trung niên.
-
Cơ chế: Do lớp mô đệm ở gót chân mỏng dần theo tuổi, kết hợp với áp lực kéo căng cơ gan chân do vận động quá mức hoặc mang vác nặng. Tình trạng viêm kéo dài kích thích cơ thể lắng đọng canxi để sửa chữa tổn thương, dần hình thành gai xương gót.
II. NGUYÊN NHÂN VÀ ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ
-
Tuổi tác: Người từ 40 tuổi trở lên.
-
Cân nặng: Người thừa cân, béo phì (do áp lực lớn lên vùng gót chân).
-
Hoạt động: Những người thường xuyên vận động chân nhiều, đi lại hoặc mang vác nặng (vận động viên, người lao động).
III. TRIỆU CHỨNG ĐIỂN HÌNH
Triệu chứng đặc trưng của gai xương gót là đau nhức ở gót chân:
-
Đau buổi sáng: Cơn đau rõ rệt nhất khi vừa ngủ dậy, lúc đặt chân xuống giường, cảm giác đau chói như "bước lên gai sầu riêng."
-
Đau khi đứng lên: Triệu chứng cũng xuất hiện khi ngồi lâu rồi đứng lên hoặc khi đi trên nền cứng.
-
Giảm và Tái phát: Cơn đau thường giảm sau khoảng 10 phút vận động nhẹ, nhưng sẽ tái phát nếu vận động mạnh hoặc đi lại nhiều.
IV. CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ
1. Chẩn đoán
-
Chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng.
-
Sử dụng chụp X-quang để xác định gai xương gót.
Lưu ý: Kích thước của gai xương gót không liên quan đến cường độ đau. Nhiều trường hợp có gai lớn nhưng không đau, hoặc không có gai vẫn đau.
2. Phương pháp Điều trị

V. BIỆN PHÁP HỖ TRỢ VÀ DỰ PHÒNG
-
Nghỉ ngơi: Hạn chế các hoạt động gây căng cơ vùng gót.
-
Vật lý trị liệu: Thực hiện các bài tập kéo căng cơ gan chân và cơ bắp chân (ví dụ: đứng bàn chân lên kéo căng rồi kéo bàn chân về phía mình, 5-10 lần).
-
Dinh dưỡng:
-
Không cần kiêng canxi.
-
Ăn uống đầy đủ, lành mạnh để kiểm soát cân nặng (giảm áp lực lên gót chân).
-
Giày dép: Sử dụng giày dép phù hợp, có miếng lót mềm để đệm gót.
[KHOA: NGOẠI CTCH]