LIÊN CẦU KHUẨN NHÓM B – “MỐI NGUY THẦM LẶNG” ĐỐI VỚI TRẺ SƠ SINH
Phát hiện sớm – Dự phòng kịp thời – Sinh con an toàn
🏥 𝐋𝐈Ê𝐍 𝐂Ầ𝐔 𝐊𝐇𝐔Ẩ𝐍 𝐍𝐇Ó𝐌 𝐁 (𝐆𝐁𝐒) 𝐓𝐑𝐎𝐍𝐆 𝐓𝐇𝐀𝐈 𝐊Ỳ
✅ Định nghĩa:
Liên cầu khuẩn nhóm B (Group B Streptococcus – GBS) là vi khuẩn thường trú tại âm đạo và trực tràng của phụ nữ mang thai. Khoảng 5–30% thai phụ có mang vi khuẩn này mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, GBS có thể lây truyền sang trẻ sơ sinh trong quá trình sinh, gây nhiễm trùng nặng nếu không được sàng lọc và dự phòng kịp thời.
✅ Cơ chế bệnh:
GBS tồn tại ở đường sinh dục – tiêu hóa dưới của mẹ. Khi chuyển dạ hoặc vỡ ối, vi khuẩn có thể xâm nhập vào đường hô hấp hoặc máu của trẻ sơ sinh, đặc biệt trong các trường hợp sinh non, vỡ ối kéo dài, chuyển dạ lâu.
✅ Ảnh hưởng của nhiễm GBS trong thai kỳ:
🔹 Ảnh hưởng trên mẹ:
• Nhiễm trùng đường tiết niệu
• Viêm màng ối, viêm nội mạc tử cung sau sinh
• Sốt trong chuyển dạ, vỡ ối sớm
🔹 Ảnh hưởng trên thai và trẻ sơ sinh:
• Nhiễm trùng huyết sơ sinh
• Viêm phổi, suy hô hấp
• Viêm màng não
• Tăng tỷ lệ tử vong chu sinh nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời
✅ Các yếu tố nguy cơ:
• Tiền sử bản thân:
• Từng sinh con bị nhiễm GBS
• Nhiễm GBS ở lần mang thai trước
• Sinh non (< 37 tuần)
• Vỡ ối kéo dài (> 18 giờ)
• Sốt trong chuyển dạ
• Thai kỳ hiện tại:
• Không được sàng lọc GBS trước sinh
• Chuyển dạ kéo dài
• Có dấu hiệu nhiễm trùng ối
✅ Sàng lọc liên cầu khuẩn nhóm B trong thai kỳ:
• Tất cả thai phụ nên được sàng lọc GBS từ tuần thai 35–37
• Thực hiện bằng lấy mẫu phết âm đạo – trực tràng
• Giúp phát hiện chính xác thai phụ mang GBS để chủ động dự phòng trước sinh
✅ Xử trí và điều trị:
a, Nguyên tắc quản lý:
• Không cần điều trị trong thai kỳ nếu chưa chuyển dạ
• Dự phòng kháng sinh tĩnh mạch trong chuyển dạ là biện pháp hiệu quả nhất
• Giúp giảm 80–90% nguy cơ lây nhiễm GBS sang trẻ sơ sinh
b, Theo dõi và phối hợp chuyên khoa:
• Theo dõi chặt chẽ trong chuyển dạ
• Phối hợp giữa bác sĩ Sản khoa – Nhi sơ sinh để chăm sóc và xử trí kịp thời sau sinh
Khoa Phụ Sản Bệnh Viện Bình Thuận