DINH DƯỠNG HỢP LÝ CHO NGƯỜI BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP
1. Khái niệm về tăng huyết áp:
Tăng huyết áp là tình trạng áp lực của máu lên thành động mạch tăng cao hơn mức bình thường, thường được xác định khi huyết áp ≥ 140/90 mmHg. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, bệnh tim mạch, suy thận và tổn thương mắt. Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, chế độ ăn uống hợp lý và lối sống lành mạnh đóng vai trò rất quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp và phòng ngừa biến chứng.
2. Vai trò của dinh dưỡng trong điều trị tăng huyết áp:
- Làm hạn chế tăng huyết áp, duy trì được huyết áp mục tiêu và giúp làm ổn định huyết áp (huyết áp mục tiêu cần đạt là < 130/80 mmHg).
- Giảm tối đa nguy cơ tim mạch như: nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não…
3 . Nguyên tắc dinh dưỡng cho người bệnh tăng huyết áp: 3.1 Giảm muối – Nguyên tắc quan trọng nhất:
- Ăn < 5g muối/ngày.
- Hạn chế: + Nước mắm, muối, bột nêm. + Đồ hộp, đồ muối, thức ăn nhanh.
3.2 Tăng rau xanh và trái cây:
- Ăn ít nhất 400-500g rau và trái cây mỗi ngày.
- Các loại nên dùng:
+ Rau: Cải xanh, rau dền, bông cải, rau muống.
+ Trái cây: Chuối, cam, bưởi, đu đủ.
3.3 Hạn chế chất béo xấu – tăng chất béo tốt:
- Cần hạn chế:
+ Mỡ động vật, da gà, nội tạng.
+ Thức ăn chiên rán, đồ ăn nhanh.
- Nên sử dụng:
+ Dầu thực vật
+ Cá biển
3.4 Kiểm soát đường và tinh bột:
- Hạn chế:
+ Bánh kẹo, nước ngọt.
+ Tinh bột tinh chế.
- Ưu tiên: Gạo lứt, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt,…
3.5 Đảm bảo đủ chất đạm:
Hạn chế thịt đỏ (Thịt bò, thịt heo)
3.6 Hạn chế rượu bia và chất kích thích:
Hạn chế cà phê, trà đặc.
3.7 Uống đủ nước, duy trì cân nặng hợp lý:
- Uống khoảng 1.5-2 lít nước/ngày
- Tránh để thừa cân, béo phì.
3.8 Chế độ ăn khuyến nghị:
Một trong những chế độ ăn được khuyến khích nhất hiện nay là DASH Diet.
DASH (viết tắt của Dietary Approaches to Stop Hypertension) là chế độ ăn lành mạnh được thiết kế với mục đích hỗ trợ điều trị tăng huyết áp hoặc phòng ngừa tăng huyết áp. Chế độ ăn
DASH khuyến khích bạn giảm muối trong khẩu phần ăn và ăn những thực phẩm giàu dinh dưỡng hỗ trợ làm giảm huyết áp như kali, canxi và magie.
DASH được xây dựng dựa trên 4 tiêu chí sau đây:
• Ăn nhiều rau quả, sản phẩm từ sữa ít béo
• Tăng khẩu phần cá, thịt gia cầm, các loại hạt và thực phẩm nguyên hạt
• Giảm thiểu hấp thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol
• Hạn chế muối, đồ ngọt, thức uống có ga và các loại thịt đỏ.
4. Thông điệp truyền thông:
Ăn uống hợp lý - Giảm muối – Tăng rau xanh - Hạn chế chất béo - Vận động thường xuyên - Kiểm tra huyết áp định kỳ để kiểm soát tốt bệnh tăng huyết áp.
5. Thực đơn tham khảo:
Thực đơn tham khảo dành cho người bệnh tăng huyết áp (1800-2100 Kcal/ngày)
[KHOA DINH DƯỠNG]