CHĂM SÓC VẾT THƯƠNG SAU MỔ SỌ NÃO
Phẫu thuật sọ não là một trong những loại phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao và chăm sóc hậu phẫu đặc biệt. Sau mổ, vùng đầu của người bệnh thường có đường rạch da được khâu hoặc dán kín. Việc chăm sóc đúng cách vết thương mổ sọ não đóng vai trò quan trọng giúp ngăn ngừa nhiễm trùng, đảm bảo liền sẹo tốt và phục hồi chức năng não bộ nhanh hơn
Bệnh viện Đa Khoa Bình Thuận
1. Mục tiêu của chăm sóc vết thương mổ sọ não
Giữ vết thương sạch và khô, tránh vi khuẩn xâm nhập.
Phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc biến chứng.
Hỗ trợ quá trình liền sẹo và giảm sưng nề.
Giúp người bệnh ổn định tâm lý, phục hồi nhanh sau mổ
2. Các nguyên tắc cơ bản trong chăm sóc vết thương mổ sọ não
Giữ vệ sinh vết mổ
Không được tự ý tháo băng nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Khi thay băng, cần rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Sử dụng dung dịch sát khuẩn nhẹ (như povidone iodine pha loãng hoặc NaCl 0,9%) để làm sạch vùng da quanh vết mổ.
Không để nước chảy trực tiếp vào vết thương khi gội đầu hay rửa mặt.
Theo dõi dấu hiệu bất thường:
Người chăm sóc cần quan sát hàng ngày và báo bác sĩ ngay khi có các dấu hiệu sau:
-
- Sưng, đỏ, nóng quanh vết mổ.
-
- Dịch vàng, máu hoặc mủ rỉ ra.
-
- Sốt trên 38°C
Đau đầu tăng, buồn nôn, co giật, hoặc thay đổi ý thức.
Chăm sóc tóc và da đầu:
Sau 7–10 ngày (hoặc theo chỉ định bác sĩ), có thể gội đầu bằng nước ấm và dầu gội dịu nhẹ, tránh chà xát lên vết khâu.
Giữ vùng mổ thoáng khí, tránh đội mũ chật, nón bảo hiểm cứng trong giai đoạn đầu.
3. Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi
Một chế độ ăn hợp lý giúp cơ thể tái tạo mô và phục hồi nhanh hơn:
Tăng cường đạm: thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu hũ.
Bổ sung vitamin và khoáng chất: rau xanh, trái cây tươi (cam, táo, bơ, chuối…).
Uống đủ nước, tránh rượu bia và thuốc lá vì làm chậm lành vết thương.
Nếu bệnh nhân có liệt, nuốt khó, nên cho ăn cháo loãng, xay nhuyễn, chia nhỏ bữa.
4. Chăm sóc toàn thân sau mổ sọ não
Giữ tư thế đầu cao (30–45 độ) giúp giảm áp lực nội sọ và phù nề.
Theo dõi tri giác (mức độ tỉnh táo, đáp ứng lời nói, cử động tay chân).
Tập vật lý trị liệu sớm theo hướng dẫn, tránh cứng khớp và teo cơ.
Đảm bảo giấc ngủ, tránh căng thẳng, vì stress làm tăng huyết áp và áp lực sọ.
5. Lịch tái khám và cắt chỉ
Thông thường cắt chỉ sau 7–14 ngày tùy tình trạng vết mổ.
Tái khám định kỳ theo hẹn để chụp CT hoặc MRI kiểm tra tình trạng hồi phục não.
Không tự ý tháo băng hoặc cắt chỉ tại nhà nếu chưa có sự cho phép của Bác Sĩ.
6. Phòng ngừa biến chứng sau phẫu thuật sọ não
Các biến chứng thường gặp: nhiễm trùng, tụ dịch, động kinh, rò dịch não tủy...
Cách phòng ngừa:
Tuân thủ dùng thuốc kháng sinh, giảm đau, chống phù não theo chỉ định.
Không vận động mạnh, không cúi đầu thấp hoặc nâng vật nặng.
Giữ tinh thần thoải mái, tránh hoảng sợ hay stress kéo dài.
7. Hỗ trợ tâm lý và phục hồi chức năng
Bệnh nhân sau mổ sọ não thường có tâm lý lo lắng, dễ trầm cảm hoặc suy giảm trí nhớ tạm thời.
Người thân cần:
Động viên nhẹ nhàng, tạo cảm giác an toàn.
Khuyến khích giao tiếp, trò chuyện để kích thích trí nhớ.
Kết hợp với liệu pháp phục hồi chức năng thần kinh, giúp bệnh nhân lấy lại khả năng vận động, ngôn ngữ và tư duy.
8. Kết luận
Chăm sóc vết thương mổ sọ não không chỉ là giữ vết thương sạch mà còn bao gồm chăm sóc thể chất, tinh thần và dinh dưỡng toàn diện. Thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
[ KHOA: NGOẠI THẦN KINH]