1. Định nghĩa và Bản chất
-
Định nghĩa: Viêm gân chóp xoay (Rotator Cuff Tendinitis) là tình trạng viêm của các gân cơ chóp xoay (nhóm gân cơ bao quanh và giữ vững chỏm xương cánh tay trong ổ chảo).
-
Bệnh lý liên quan: Tình trạng viêm này có thể đi kèm với lắng đọng canxi ở gân, viêm túi hoạt dịch dưới mỏm cùng vai, chèn ép dưới mỏm cùng vai, hoặc rách gân chóp xoay.
-
Tỷ lệ: Đây là một bệnh lý cơ xương khớp phổ biến, chiếm 12,5% tổng số người mắc bệnh cơ xương khớp tại Việt Nam.
2. Nguyên nhân và Đối tượng nguy cơ
3. Triệu chứng
Các triệu chứng thường bắt đầu nhẹ và tiến triển nặng hơn nếu không được điều trị:
-
Giai đoạn đầu:
-
Đau nhẹ khi hoạt động và cả khi nghỉ ngơi.
-
Đau khu trú ở phía trước trên khớp vai, có thể lan xuống mặt ngoài cánh tay.
-
Đau đột ngột khi chạm hoặc nâng cánh tay.
-
Có thể xuất hiện âm thanh "lách tách" khi hoạt động khớp vai.
-
Giai đoạn nặng:
-
Đau về đêm gây mất ngủ hoặc khó chịu phải thay đổi tư thế liên tục.
-
Yếu cơ, giảm tầm vận động khớp vai.
-
Gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày (chải tóc, mặc quần áo).
-
Thậm chí vai không thể cử động được.
4. Chẩn đoán và Điều trị
Chẩn đoán
Bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh:
-
X-quang: Phát hiện gai xương nhỏ hoặc vôi hóa gân.
-
Siêu âm: Cho kết quả rõ nét về mô mềm như gân, cơ.
-
MRI (Cộng hưởng từ): Kiểm tra tình trạng viêm, tụ dịch, rách gân, hoặc thoái hóa gân.
Phương pháp Điều trị
Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ bệnh và nhu cầu vận động:
-
Điều trị Bảo tồn (Không phẫu thuật): Được chỉ định trước tiên, kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
-
Nghỉ ngơi: Hạn chế các hoạt động giơ tay cao quá đầu.
-
Dùng thuốc: Giảm đau, chống viêm không steroid (NSAIDs).
-
Tập vật lý trị liệu: Khôi phục tầm vận động và tăng cường sức mạnh khớp vai.
-
Tiêm Corticoid/Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Giúp kháng viêm, kích thích phục hồi mô tế bào tại chỗ (phải thực hiện cẩn thận bởi bác sĩ chuyên môn).
-
Điều trị Phẫu thuật: Chỉ định khi điều trị bảo tồn thất bại, hoặc có tổn thương nặng (rách gân).
-
Mục đích: Giải phóng chèn ép bằng cách làm rộng khoang dưới mỏm cùng vai, lấy bỏ túi hoạt dịch viêm (thực hiện qua mổ nội soi hoặc mổ hở).
-
Thời gian phục hồi: Thường mất 2–4 tháng sau phẫu thuật.
5. Biến chứng và Phòng ngừa
-
Biến chứng: Nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến viêm gân mãn tính, cứng khớp, giảm sức mạnh cơ, và mất ngủ kéo dài.
-
Phòng ngừa: Tránh hoặc hạn chế các hoạt động gây áp lực lên vai. Đảm bảo thực hiện đúng kỹ thuật khi chơi thể thao để tránh chấn thương khớp vai.
[KHOA: NGOẠI CTCH]