HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY (CARPAL TUNNEL SYNDROME)
I. ĐỊNH NGHĨA
Hội chứng ống cổ tay (Hội chứng đường hầm cổ tay) là tình trạng bệnh lý chèn ép dây thần kinh giữa khi đi qua ống cổ tay. Đây là bệnh lý chèn ép dây thần kinh ngoại biên phổ biến nhất, gây ra các cảm giác tê bì, đau nhức và giảm chức năng vận động ở vùng bàn tay do dây thần kinh giữa chi phối.
II. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
Nguyên nhân gây Hội chứng ống cổ tay được phân thành ba nhóm chính:
-
Vô căn (Idiopathic): Chiếm khoảng 70% trường hợp, không tìm được nguyên nhân rõ ràng, có thể do viêm bao hoạt dịch gây tăng áp lực trong ống cổ tay.
-
Ngoại sinh (Extrinsic):
-
Chấn thương: Gãy xương, biến dạng khớp vùng cổ tay (gãy đầu dưới xương quay, trật xương).
-
Khối u: U tế bào khổng lồ, nang hoạt dịch, u máu, u hạt.
-
Nội sinh (Intrinsic):
-
Thay đổi nội tiết: Ứ dịch khi mang thai, Suy giáp.
-
Bệnh lý chuyển hóa: Bệnh Gout, Viêm khớp dạng thấp.
-
Bệnh thận: Bệnh nhân chạy thận nhân tạo định kỳ.
III. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
Triệu chứng thường đa dạng, bao gồm:

IV. BIẾN CHỨNG
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng chèn ép kéo dài có thể dẫn đến teo cơ, giảm chức năng nghiêm trọng và di chứng kéo dài, ảnh hưởng lớn tới sinh hoạt và công việc.
V. CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ
1. Chẩn đoán
Bác sĩ kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng:
-
Khám thực thể: Thực hiện các nghiệm pháp Phalen, Tinel, Durkan. Nghiệm pháp dương tính là cơ sở để chẩn đoán.
-
Cận lâm sàng: Thăm dò điện sinh lý thần kinh (đo dẫn truyền thần kinh giữa).
2. Phương pháp Điều trị

VI. PHÒNG NGỪA
-
Nghỉ ngơi và Vận động: Thường xuyên nghỉ giải lao (10-30 giây sau mỗi 15-30 phút làm việc nhiều bằng tay) để duỗi và xoa bóp cổ tay.
-
Tư thế: Ngồi đúng tư thế để tránh ảnh hưởng gián tiếp đến dây thần kinh ở cổ và bàn tay.
-
Dụng cụ: Sử dụng bàn phím, chuột máy tính phù hợp, thoải mái với bàn tay.
VII. DINH DƯỠNG
Duy trì chế độ ăn hợp lý, cân bằng và giữ cân nặng lý tưởng (BMI $18,5 - 23$). Cần lưu ý:
-
Tránh: Rượu, bia, đồ uống có cồn, thức ăn nhanh, đồ ăn quá mặn/ngọt.
-
Tăng cường: Rau củ quả, thức ăn giàu đạm, và uống đủ sữa.
[KHOA: NGOẠI CTCH]